„Бегалка“ - Васил Иљоски

Васил Иљоски

 

💬„Бегалка“ (или „Ленче Кумановче“) — драма во пет чина од македонскиот драмски писател Васил Иљоски. Дејството се случува во првата деценија на 20 век во Куманово и ги претставува патријархалните и конзервативни односи во семејствата во тој период.

За првпат пиесата била изведена во 1928 година на сцената на Скопскиот театар, на кумановски говор, а потоа набргу била симната од репертоарот и забранета. Повторно, премиерно е прикажана на 15 декември 1936 година, овојпат под наслов „Ленче Кумановче“. До крајот на театарската сезона истата година, претставата била прикажана 12 пати и ја гледале 6.136 гледачи. 

                  

Кратка содржина на драмата

         Убавата Ленче го сака младиот занаетчија Бошко. Бошко е сиромашен, но вреден и паметен. Тој и Ленче се заљубени и ја планираат својата иднина. 

Аџи-Трајко, богатиот татко на Ленче, ја ветува на Досе, син на богат трговец. Аџи-Трајко се спротивставува на љубовта меѓу Ленче и Бошко и покрај молбите на ќерката, на неговата сопруга и мајката на Бошко.

Одлуката останува: Ленче и Досе ќе се свршат.

          Бошко е очаен, доаѓа кај Ленче и ѝ предлага да избега за него. Бегалка е навистина сериозна одлука за конзервативната средина. Ленче се двоуми, но љубовта победува и таа бега за саканиот. Во тоа време било голем срам девојката да избега за момчето, па горделивиот татко пука на денот на свадбата кон сватовите. За среќа, никој не е повреден.

        По многу негодувања, прочуениот чорбаџија, за да ја спаси честа на семејството, на ден Прочка, кога во рацете ќе го земе своето внуче, ќе ѝ прости на ќерка му.

       Аџи-Трајко ја прифаќа љубовта на Ленче и Бошко.

ЛИКОВИ: 

Аџи-Трајко, богаташ и лихвар

Велика, негова жена

Ленче, нивна ќерка

Донка, нивна слугинка

Мирса, Трајкова сестра

Бошко, млад занаетчија

Евра, негова мајка

Стојко, богат трговец

Досе, негов син и други.

                                           

Васил Иљоски (Крушево, 20 декември 1902  - Скопје, 1 ноември 1995 ) — македонски драмски писател, есеист, критичар, книжевен историчар и истакнат педагошки работник. Иљоски бил член на МАНУ и на Друштвото на писателите на Македонија.

👉Истражувај за Васил Иљоски ЛИНК 

 

👉Прочитај ја целата драма ЛИНК!

👉Гледај ја драмата на следниов ЛИНК!

💬 „Бегалка“ (позната и како „Ленче Кумановче“) од Васил Иљоски е битово-социјална драма во која ликовите се поделени врз основа на нивниот социјален статус, моралните вредности и ставот кон патријархалните норми. 

Централни фигури се младата и пркосна Ленче и младиот занаетчија Бошко, кои се борат за својата љубов спротивставени на конзервативните сфаќања во Куманово од почетокот на 20. век.

Основни карактеристики на главните ликови: 

•  Ленче: Главната хероина, ќерка на богатиот Аџи-Трајко е млада, убава, богата девојка, од угледно семејство која се вљубила восиромашно момче- Бошко. Таа е
  патријахално воспитана и за неа зборот нататкото е закон. Но, сепак, во име на
  љубовта, решително ќе се спротивстави и ќе ги жртвува родителите за сопствената
  среќа и иднина. Таа е млада, бунтовна, свесна за општествените неправди и храбро се спротивставува на традицијата и принудниот брак за пари. Таа ја симболизира слободната волја и искрената љубов.
  Ленче е централниот лик преку кој Васил Иљоски го прикажува кршењето на строгите патријархални стеги.
• Храбра и одлучна: Таа одбива да биде предмет на пазарење меѓу богатите семејства.
• Емотивно зрела: Нејзината љубов кон Бошко е искрена, длабока и поважна од социјалниот статус.
• Бунтовничка: Со чинот на „бегањето“ (заминувањето кај Бошко без дозвола), таа свесно го крши традиционалниот код.
• Достоинствена: Подготвена е да ја поднесе осудата на чаршијата за да си ја зачува сопствената среќа.

Бошко: Млад, сиромашен занаетчија. Тој е вреден, чесен и горд човек, кој и покрај својата сиромаштија, не сака да се понижува пред богатите. Ја претставува новата, напредна генерација во тоа време.Бошко е гласник на новото време и чесноста.

Бошко го претставува работничкиот, занаетчиски слој кој се бори за своето место под сонцето преку сопствен труд.

• Вреден и горд: Како кујунџија, тој живее од своите раце и одбива да се понижува пред богатите.
• Праведен и морален: Неговите намери кон Ленче се чесни и тој сака да изгради семејство засновано на љубов, а не на интерес.
• Социјален антипод: Тој е директна спротивност на Досе (богатиот и разгален додворувач на Ленче).
• Храбар партнер: Иако е свесен за гневот на Аџи Трајко, тој цврсто стои зад Ленче и ја прифаќа во својот дом.

Аџи-Трајко: Таткото на Ленче. Претставник на богатата чаршија, кој гледа на луѓето низ призмата на парите и материјалниот статус. Тој е конзервативен и сака да ја омажи ќерката за богат човек само за да го зачува угледот на семејството. Аџи Трајко е чувар на патријархалниот поредок и парите.

Аџи Трајко е главниот антагонист во драмата, претставник на конзервативната кумановска чаршија.

• Материјалист: За него парите, имотот и општествениот углед се врвните вредности во животот.
• Авторитарен татко: Смета дека децата се сопственост на родителите и дека тој има апсолутно право да ја одреди судбината на Ленче.
• Горд и суров: Бегството на Ленче го доживува како личен срам пред чаршијата, поради што првично ја проколнува и се откажува од неа.
• Роб на туѓото мислење: Неговите постапки не се водени од грижа за среќата на ќерката, туку од страв „што ќе кажат луѓето“.

 

Велика: Мајката на Ленче. Традиционална жена, послушна кон својот сопруг, која слепо ги следи патријархалните правила наметнати од општеството.

Досе: Син на богат трговец, избран од родителите на Ленче за нејзин сопруг. Тој е разгален, арогантен и сигурен дека со пари може сè да се купи, но на крајот останува посрамотен.                                     

👇Направивме и постери за Васил Иљоски👇

 

Деспина Арнаудоска

Софија Калачоска

„Бегалка“-Васил Иљоски

„Бегалка“ (или „Ленче Кумановче“)ー драма во пет чина од македонскиот драмски писател Васил Иљоски. Премиерата била на 16 јуни 1928 година, на кумановски дијалект.

Дејството во драмата се случува во првата половина на XX век во Куманово и ги претставува патријархалните и конзервативни односи во семејството  во тој период.

Васил Иљоски (1902-1995)

• Прочитај ја драмата „Бегалка“  ТУКА 

Кратка содржина

         Убавата Ленче го сака младиот занаетчија Бошко. Бошко е сиромашен, но вреден и паметен. Тој и Ленче се заљубени и ја планираат својата иднина. 

Аџи-Трајко, богатиот татко на Ленче, ја ветува на Досе, син на богат трговец. Аџи-Трајко се спротивставува на љубовта меѓу Ленче и Бошко и покрај молбите на ќерката, на неговата сопруга и мајката на Бошко.

Одлуката останува: Ленче и Досе ќе се свршат.

          Бошко е очаен, доаѓа кај Ленче и ѝ предлага да избега за него. Бегалка е навистина сериозна одлука за конзервативната средина. Ленче се двоуми, но љубовта победува и таа бега за саканиот. Во тоа време било голем срам девојката да избега за момчето, па горделивиот татко пука на денот на свадбата кон сватовите. За среќа, никој не е повреден.

        По многу негодувања, прочуениот чорбаџија, за да ја спаси честа на семејството, на ден Прочка, кога во рацете ќе го земе своето внуче, ќе ѝ прости на ќерка му.

       Аџи-Трајко ја прифаќа љубовта на Ленче и Бошко.

ЛИКОВИ: 

Аџи-Трајко, богаташ и лихвар

Велика, негова жена

Ленче, нивна ќерка

Донка, нивна слугинка

Мирса, Трајкова сестра

Бошко, млад занаетчија

Евра, негова мајка

Стојко, богат трговец

Досе, негов син и други.

• Во продолжение e извадокот од „Бегалка“, од учебникот. Внимателно, прочитај го!

•        Одговори на следниве прашања:

• Разгледај ја сликата и утврди етапи на драмското дејство

Етапи во развојот на драмското дејство

• Во драмските текстови, дејството се води од некој конфликт (судир, недоразбирање). 
• Конфликтот може да биде надворешен (ликовите доаѓаат во судир со некого или нешто за да ја исполнат својата цел) и внатрешен (ликот има судир со самиот себе, со својата личност).

• Примени го знаењето

Определи ги етапите на драмското дејство во дадениот извадок (прашањата под текстот ќе ти помогнат).

*Забелешка: користен учебник за 9.одделение по македонски јазик и интернет извори.