Македонски творци - XIX век (изработки на ученици)

Јана Буџакоска 

 

Евгенија Апостолоска

Александар Балоски

Христијан Шибакоски

Тамара Ристеска

Андреј Крлески

Андреа Видиќеска

Михаил Костадиноски

Видови комуникација

 

Времетраење на часот: 40 минути

Поими

1. Сигнална – симболичка

2. Посредна – непосредна

3. Вербална – невербална

4. Еднонасочна – взаемна

⏰ 1. МОТИВАЦИЈА – „Што ми кажува ова?“

5 минути

На табла пишувам/  на Паметната табла споделувам слики или видеа

🌫️ Чад од шумата

🔔 Училишно ѕвонче

🚦 Црвено светло

😊 Насмевка

📱 Порака на телефон

Поставувам прашање:

– Дали сите овие нешта ни пренесуваат некаква информација?

Потоа:

– Дали информацијата секогаш се испраќа намерно?

Одговорите треба да нè доведат до:

Сигнална – без намера
Симболичка – со намера

🧠 2. КРАТКО ОБЈАСНУВАЊЕ

7 минути

Го споделувам линкот од Роземак:

① СИГНАЛНА ↔ СИМБОЛИЧКА

Сигнална
➡ информацијата се пренесува без намера

🌫️ чад → нешто гори
😓 ученикот е испотен → се напрегал/трчал

Симболичка
➡ информацијата се пренесува со намера

🔔 ѕвонче → часот започнува/завршува
🚦 црвено → застани

② НЕПОСРЕДНА ↔ ПОСРЕДНА

Непосредна
➡ комуникација директно меѓу соговорниците

👧 „Ќе дојдеш ли утре?“
👦 „Да.“

Посредна
➡ комуникација преку средство

📱 порака
💻 е-пошта
📞 телефон

③ ВЕРБАЛНА ↔ НЕВЕРБАЛНА

Вербална
➡ со зборови

🗣️ разговор
✍️ напишана порака

Невербална
➡ без зборови

🙂 израз на лице
👋 мавтање
👍 гест

④ ЕДНОНАСОЧНА ↔ ВЗАЕМНА

Еднонасочна
➡ пораката оди само во еден правец

📢 известување
📺 телевизиска вест

Взаемна
➡ соговорниците разменуваат пораки

🗣️ разговор
💬 дијалог
🎤 интервју

🎲 3. ИГРА: „КОЈ ВИД Е?“

10 минути

Делам во групи подготвени картички.

🟨 КАРТИЧКИ

1.
🍂 Пожолтени лисја на земјата

→ Сигнална

2.
🚭 Знак за забрането пушење

→ Симболичка

3. 

Теодора му зборува на Марко во училницата.
→ Непосредна

4.
Марко ѝ испраќа порака на Ана.
📱
→ Посредна

5.
Наставникот прашува: „Кој сака да одговори?“
→ Вербална

6.
Ученикот крева рака.
✋
→ Невербална

7.
Преку училишниот разглас се чита известување.
📢
→ Еднонасочна

8.
Двајца ученици разговараат и си одговараат.
→ Взаемна

🏃 4. ИГРА СО ДВИЖЕЊЕ – „ЛЕВО ИЛИ ДЕСНО?“

8 минути

На едната страна од училницата ставам лист:

СИГНАЛНА

На другата:

СИМБОЛИЧКА

Читам ситуации.

Учениците треба да застанат на страната за која мислат дека е точна.

Ситуации:

1. 🌧️ Темни облаци → можен дожд.
   Сигнална

2. 🚦 Црвено светло → застани.
   Симболичка

3. 🤫 Прст пред устата → тишина.
   Симболичка

4. 😰 Ученикот се поти по физичко.
   Сигнална

5. 🚨 Сирена за опасност.
   Симболичка – пораката намерно се испраќа.

6. 👣 Траги во снегот → некој поминал.
   Сигнална

🕵️ 5. „КОМУНИКАЦИСКИ ДЕТЕКТИВИ“

7 минути

Сега имаме посложени ситуации.

Задачата е да откријат што повеќе видови комуникација.

Пример:

Сара му испраќа порака/преку тел. на Борис: „Дали ќе дојдеш на натпреварот?“ Борис ѝ одговара: „Да, секако!“

Учениците откриваат:

📱 посредна
🗣️/✍️ вербална
💬 взаемна
🔣 симболичка – пораката е намерно испратена.

Друг пример:

Наставникот влегува во училницата и покажува со раката кон тетратките. Учениците ги отвораат.

→ непосредна
→ невербална
→ симболичка – намерно испраќа порака
→ може да се разгледува како еднонасочна во моментот на покажувањето

⭐ А за следниот час/домашна задача (3 минути)

Пронајди во секојдневието по еден пример за:

🔹 сигнална
🔹 симболичка
🔹 непосредна
🔹 посредна
🔹 вербална
🔹 невербална
🔹 еднонасочна
🔹 взаемна комуникација.

Забелешка: Идеите и организацијата на часот се мои, техничка поддршка чичко ChatGpt, а комуникацијата беше взаемна.

Комуникација - поим

 

                                                      Комуникација

 

Комуникација (општење) е процес на  размена на  информации меѓу луѓето. 

1. 💭 Бура на идеи: „Што правиме секој ден?“

На табла пишувам:

„Што правиме кога сакаме нешто да му кажеме на некого?“

Учениците кажуваат брзо, без да ги поправам:

зборуваме – пишуваме – прашуваме – одговараме – слушаме – гледаме – покажуваме – мавтаме – се смееме – праќаме пораки – телефонираме...

Ги запишувам сите нивни идеи околу едно празно место на таблата.

Потоа прашувам:

„Што е заедничко за сите овие работи?“

И кога ќе кажат нешто во стилот „си пренесуваме пораки“, следува ново прашање:

„А како со еден збор го нарекуваме тоа меѓусебно пренесување пораки и знаци?“ 

Без разлика дали учениците ќе дојдат до поимот КОМУНИКАЦИЈА или не, решаваме анаграм.

                                                   👇 анаграмот.👇

КАКО  МУНИЦИЈА  (КОМУНИКАЦИЈА)

✐Во тетратките по македонски јазик забележуваме што е комуникација. (може да се нацрта и шемата од таблата) 

„Сега ќе видиме дали можеме да комуницираме и кога не смееме да го кажеме она што сакаме да го кажеме.“ 

3. 🎧 Игра: „Кажи ми без да кажеш“

Излегува еден ученик кој влече ливче на коешто е напишан еден збор.

Едниот ученик добива збор/поим на ливче, на пример:

• 🍕 ПИЦА
• 🐶 КУЧЕ
• 🌧️ ДОЖД
• 🏖️ МОРЕ
• ⚽ ФУДБАЛ
• 📚 КНИГА
• 🎂 РОДЕНДЕН
• ✈️ ПАТУВАЊЕ

Негова задача е да им го објасни зборот на другарчињата, но без да го каже самиот збор.

На пример, зборот „море“:

„Таму одиме на одмор. Има многу вода, плажа и песок...“

Ученик:

          „Море!“

  По  2–3 рунди го менуваме правилото:

Сега не смееме да зборуваме!

Треба само со гестови, мимика и движења да им го пренесеме зборот на другарчињата.

На пример: „фудбал“ 

Ученикот којшто објаснува покажува движење како шутира топка.

Кога ќе завршат, прашувам:

„Во која ситуација полесно го погодивте зборот – кога другарчето зборуваше или кога користеше само гестови?“

„Дали комуникацијата е само зборување?“

„Што користевме кога не смеевме да зборуваме?“

На табла  до шемата за комуникација пишуваме:

🗣️ зборови
👀 поглед
🙂 мимика
🙌 гестови
🔊 тон на гласот

Давам  завршен предизвик:

„Сега кажете ја реченицата „Баш ми е мило што те видов!“ на три различни начини: радосно, луто и тажно.

Тука ќе видат дека истите зборови можат да испратат сосема различна порака, зависно од начинот на кој ги кажуваме.

 💬 Објаснувам за елементи на комуникацијата поттикнувајќи ги сами да откријат: ИСПРАЌАЧ - ПОРАКА - ПРИМАЧ (преку играта на зборови)

🏠 Домашна задача: „Еден ден без зборови“

Замисли дека еден цел ден не смееш да кажеш ниту еден збор. Можеш да користиш само гестови, мимика, поглед, цртежи, знаци и други начини.

Одговори на следниве прашања:

1. Како ќе им кажеш на родителите дека си гладен/гладна?
2. Како ќе побараш вода?
3. Како ќе му покажеш на некого дека си среќен/среќна?
4. Како ќе покажеш дека си лут/лута или тажен/тажна?
5. Како ќе му кажеш на другарот дека сакаш да играте заедно?
6. Како ќе побараш помош од наставникот?
7. Како ќе му објасниш на некого каде треба да оди?
8. Како ќе покажеш дека нешто не разбираш?
9. Што би ти било најтешко да му објасниш на некого без зборови? Зошто?
10. Кој начин на комуникација најмногу би го користел/а во тој ден?

❗ Не мора да одговорат на сите прашања – да изберат 5–6.

И за крај на домашната: 

🎨 Нацртај еден знак со кој би пренел/а важна порака без да употребиш зборови и објасни што значи. 

Домашната задача ќе ни послужи како вовед во следниот час, кога ќе зборуваме за видови комуникација  и за јазикот како систем од знаци.

Забелешка: идејата и организацијата на часот се мои, а техничка поддршка ми беше ChatGpt којшто замеша прсти и во подготовката на примерите. 😀