Роземак: Драма – елементи на драмски текст

Драма

Поделба на литературата по родови ЛИНК

Еден од трите литературни рода е драма.
Како литературен род, драмата понатаму се дели на драмски видови

Драмата е претставувачка уметност. Претставувањето на ликовите и настаните е преку дијалошка форма.

Драмите можат да бидат во проза, во стих и комбинирани во проза и стих.

Театарот е тесно поврзан со драмата, бидејќи таа е предвидена да се изведува пред публика. Драмскиот текст, може да го читаме, но може и да го гледаме изведен на сцената.
Драмата е поблиска до епиката, бидејќи има настани (фабула), може да ја раскажеме, има ликови, тема, идеја, мотиви итн.
Во драмата има и наратор кој е невидлив. Особено е невидлив во сценските изведби, додека при читањето може да го забележиме на почетокот, кога ни се претставени ликовите и нивните особини во афишата или во дидаскалиите (забелешките напишани во заградите). Сепак, драмата се разликува од епиката, особено по дијалошката форма, но и другите специфики што ги носи.

Ликовите се носители на ДЕЈСТВОТО.

Дијалог – разговор помеѓу два или повеќе лика.

Монолог – ликот зборува сам со себе, не очекува одговор.

Елемент на драмата	Објаснување
Наслов, автор	Името на драмското дело и името на авторот.
Лица во драмата (ликови) / афиша	Список на сите ликови кои учествуваат во драмското дејство.
Пролог	Воведниот дел во кој се кажува времето и местото каде што се одвива дејството.
Чин	Дел или целина од драмското дело (акт) што претставува тематска и драматуршка целина. Пример: драма во четири чина.
Слика	Дел од чинот; краток временски дел во кој се заокружува едно дејство на ликовите и се менува местото или ситуацијата.
Сцена	Дел од приказната што се случува, помал дел од дејството
Појава	Заокружена целина, дел од сликата, која завршува со влегување на нови ликови во драмското дејство.
Дидаскалии (ремарки, забелешки)	Упатства што авторот ги дава во загради за читателите, актерите и режисерот. Содржат податоци за времето, сцената, местото, костумите, движењето и сл.
Епилог	Завршен дел на драмата во кој се кажува што се случува на крајот од дејството.

👇ВЕЖБИ:👇

Вежба бр. 1

Работа во мали групи

Учениците добиваат драми во кои ги бараат и ги препознаваат елементите на драмски текст- примена на знаењето

Вежба бр. 2

ГРУПА 1 — Тепачка

Ситуација: На фудбалското игралиште група деца играат фудбал. Во жарта на играта при еден незгоден удар, Мите го погодува Љупчо во главата. Тој се лути и го удира Мите, по што започнува тепачка. Другите деца притрчуваат, ги одделуваат и кавгата завршува со смирување и извинување.

ЗАДАЧА: Трансформирајте го текстот во драмски внимавајќи на барањата. Имате слобода да менувате, додавате ликови...

Наслов:____________________________________________________

Автор:_____________________________________________________

Афиша/Лица: ______________________________________________

______________________________________________

Пролог ____________________________________________________

__________________________________________________________

Чин ___________________

(Дидаскалиите вметнете ги при пишувањето на дијалозите)

___________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________

Членови на групата: ______________________________________________________________

ГРУПА 2 — Од семче до шума

Еколошка акција во училиштето. Група деца од седмо одделение се подготвуваат да засадат дрво. Во рацете имаат семки кои треба да ги засадат во училишниот парк. Тие поведуваат разговор за значењето на дрвјата за чистата и здрава средина.